علائم بیشفعالی و نقص توجه در کودکان؛ از کجا بفهمیم کودک ADHD دارد؟
بعضی کودکان پرتحرک، حواسپرت یا عجول هستند؛ اما هر کودک پرجنبوجوشی مبتلا به ADHD نیست.
اختلال نقص توجه/بیشفعالی (ADHD) یک اختلال رشدی است که میتواند بر توجه، کنترل تکانهها و میزان فعالیت کودک تأثیر بگذارد و عملکرد او را در خانه، مدرسه یا روابط اجتماعی تحت تأثیر قرار دهد.
علائم ADHD در کودکان چیست؟
علائم ADHD معمولاً در سه زمینه بیشتر دیده میشوند:
مشکلات توجه و تمرکز:
- زود حواسش پرت میشود.
- در انجام تکالیف یا فعالیتها تمرکز خود را از دست میدهد.
- وسایلش را زیاد گم میکند.
- به جزئیات توجه کافی ندارد.
- کارها را نیمهتمام رها میکند.
بیشفعالی:
- زیاد و بیقرار حرکت میکند.
- سخت میتواند برای مدت طولانی آرام بنشیند.
- زیاد صحبت میکند.
- احساس میشود همیشه در حال حرکت است.
تکانشگری:
- قبل از تمام شدن سؤال پاسخ میدهد.
- نوبت خود را سخت رعایت میکند.
- در صحبت دیگران مداخله میکند.
- بدون فکر کردن دست به عمل میزند.
آیا هر کودک حواسپرت یا پرتحرک ADHD دارد؟
خیر.
برای تشخیص ADHD فقط وجود چند علامت کافی نیست. متخصص باید شدت و تداوم علائم، سن کودک، شرایط محیطی و تأثیر رفتارها بر عملکرد او را بررسی کند.
همچنین علائمی مانند اضطراب، مشکلات خواب، مشکلات یادگیری یا شرایط خانوادگی و محیطی نیز میتوانند باعث مشکلات توجه و رفتار شوند.
ارزیابی ADHD چگونه انجام میشود؟
ارزیابی معمولاً با بررسی سابقه رشد کودک، گفتوگو با والدین و بررسی رفتار و عملکرد کودک در موقعیتهای مختلف انجام میشود.
اطلاعات مربوط به مدرسه و نظر معلم نیز در بسیاری از موارد میتواند به شناخت بهتر وضعیت کودک کمک کند.
هدف از ارزیابی، فقط گذاشتن یک برچسب نیست؛ بلکه شناخت دقیقتر نیازهای کودک و انتخاب مداخله مناسب است.
اگر کودک شما بیقرار، حواسپرت یا تکانشگر است، بهتر است قبل از سرزنش یا مقایسه او با دیگران، علت رفتار بررسی شود.
سمانه صفرینژاد فرد روانشناس کودک و نوجوان در شیراز